Disleksi

Disleksi; sözel zekânın ve eğitim olanaklarının uygun olmasına karşın okuma akıcılığı ve doğruluğunda güçlüklerle seyreden özgül öğrenme güçlüğüdür. Dil ve konuşma terapisi, fonolojik farkındalık temelli desteği üstlenebilir.

disleksiokuma güçlüğüözgül öğrenme güçlüğüfonolojik farkındalıkdisleksi terapisi

Kısa Cevap

Disleksi nedir?

Dil Terapisi kapsamında süreç, değerlendirme bulgularına ve danışanın ihtiyacına göre planlanır.

Bu problem nedir?

Disleksi; okuma sürecinin temelindeki fonolojik işlemleme becerilerinde yaşanan güçlük nedeniyle, harf-ses ilişkisinin kurulması, hece çözümleme ve okumanın akıcı hale gelmesinde belirgin zorlanma ile karakterize, özgül bir öğrenme güçlüğüdür. Zekâ düzeyiyle veya eğitim olanaklarıyla açıklanamaz.

Dünyada okul çağı çocuklarının yaklaşık %5–10'unun farklı düzeylerde disleksiden etkilendiği bildirilmektedir. Erken fark edildiğinde uygun destek programlarıyla akademik gelişim büyük ölçüde korunabilir.

Disleksi yalnızca okuma sorunu değildir; yazma akıcılığı, sözcük bulma, sözel ifade ve organize hatırlama gibi alanları da etkileyebilir. Dil ve konuşma terapisinin rolü; fonolojik farkındalık, ses-harf eşleme ve dil temelli okuma stratejileri üzerinden destek olmaktır. Süreç, eğitim psikoloğu ve özel eğitim uzmanıyla çoğunlukla birlikte yürütülür.

İlgili Terapi Hizmeti

Dil Terapisi

Disleksi sürecinde fonolojik farkındalık, hece çözümleme, akıcılık ve dil temelli okuma desteği için bireyselleştirilmiş çalışma planı.

Hizmet Sayfasına Git

Belirtiler — nasıl fark edilir?

Disleksi belirtileri yaş ve eğitim basamağına göre farklılaşır. Okul öncesi dönemde fonolojik farkındalık güçlükleri, okul döneminde okuma akıcılığı ve doğruluğunda belirgin gerilik dikkat çeker.

Yaşa göre düşük okuma hızı ve doğruluğu
Harf-ses eşlemede süregelen güçlük
Benzer harfleri karıştırma (b/d, p/q gibi)
Okurken sözcük atlama, sözcük üretme veya değiştirme
Hece atlama ve hece tekrarı
Sözcük bulmada gecikme
Okuduğunu anlamada zorlanma (okuma akıcılığına bağlı)
Yazıda ses atlama, yer değiştirme, ters yazım
Sözel yönerge takibinde güçlük

Ne zaman destek alınmalı?

1. sınıfın ortasından itibaren okuma akıcılığı yaşıtlarına göre belirgin geride kalıyorsa
Okul öncesi dönemde uyak farkındalığı, sözcük tekrarı ve ses ayırt etme görevlerinde zorlanma varsa
Aile öyküsünde disleksi ya da öğrenme güçlüğü varsa
Sözel hafıza ve sıralama becerilerinde belirgin güçlük dikkat çekiyorsa
Yazılı sınavlarda performans, sözel performansın belirgin altındaysa
Okula yönelik motivasyon kaybı ve kaygı eşlik etmeye başladıysa

Aileler ve danışanlar ne yapabilir?

Aileler için en önemli adım, disleksiyi tembellik veya dikkatsizlik olarak yorumlamaktan kaçınmaktır. Çocuğun okuma deneyiminin başarısız değil, farklı yapılandırılmış bir destek gerektirdiğini kabul etmek süreci kolaylaştırır.

Günlük rutinlerde yüksek sesle okunan kitaplar, hece oyunları, uyak çalışmaları ve ses bulmaca etkinlikleri çocuğun fonolojik farkındalığını destekleyebilir. Bu uygulamalar profesyonel terapi yerine geçmez; terapinin etkisini günlük yaşama taşımaya yardımcı olur.

Akademik performansa odaklanmadan önce çocuğun okumaya karşı kaygısının azaltılması gerekir. Okul ve aile, destek planını ortak hedeflerle yürüttüğünde sürdürülebilir bir ilerleme sağlanır.

Destek süreci nasıl ilerler?

Değerlendirme sürecinde fonolojik farkındalık, hızlı isimlendirme, sözel hafıza ve okuma akıcılığı ölçülür. Disleksi tanısı çoğunlukla psikoloji, çocuk nörolojisi ve dil-konuşma terapisi gibi alanların ortak değerlendirmesiyle netleşir.

Dil ve konuşma terapisinin disleksi sürecindeki rolü; fonolojik farkındalık çalışmaları, harf-ses eşleme, hece çözümleme, sözcük yapısı bilgisi ve dil temelli okuma stratejileri üzerinden yürütülen yapılandırılmış çalışmalardır.

Süreç, çocuğun gelişimine paralel olarak güncellenir. Okul içi destek planıyla uyumlu hedefler belirlenmesi, kazanımların akademik yaşama transferini hızlandırır.

Dil Terapisi sayfasında süreç adımlarını inceleyin

Güven ve süreç

Disleksi başvurusunda değerlendirme odaklı yaklaşım

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme niteliğindedir. Kişiye uygun terapi hedefleri, başvuru ve değerlendirme sonrasında netleştirilir.

DKT. Saliha Gizem Bekar

Dil ve Konuşma Terapisti olarak çocuk ve yetişkin danışanlarla çalışır.

Lisans eğitimi

İstanbul Kent Üniversitesi Dil ve Konuşma Terapisi lisans mezunu.

Değerlendirme ile netleşen yol haritası

Disleksi başvurularında Dil Terapisi çerçevesi ve danışanın ihtiyaçları birlikte değerlendirilir.

KVKK ve gizlilik

Başvuru ve görüşme bilgileri başvuru/iletişim amacıyla işlenir; üçüncü kişilerle paylaşılmaz.

Sık Sorulan Sorular

Disleksi tedavi edilebilir mi?

Disleksi bir hastalık değil, beynin dil ve okuma işlemleme örüntüsünde bireysel bir farklılıktır. Uygun ve düzenli destekle okuma akıcılığı ve doğruluğu büyük ölçüde geliştirilebilir. Hedef; çocuğun okuma sürecine etkin biçimde katılım gösterebilmesidir.

Disleksi tanısını kim koyar?

Disleksi tanısı; psikolog, çocuk nöroloğu, özel eğitim uzmanı ve dil-konuşma terapisti gibi alanların ortak değerlendirmesi ile netleştirilir. Tek bir uzmanın gözlemi yeterli olmaz; çok yönlü değerlendirme gerekir.

Dil ve konuşma terapisi disleksi için yeterli mi?

Dil ve konuşma terapisi; özellikle fonolojik farkındalık temelli güçlüklerde ana destek alanlarından biridir. Ancak disleksi sürecinde okul içi düzenlemeler, özel eğitim desteği ve gerektiğinde psikolojik destek bir arada yürütülür.

Disleksiye dikkat eksikliği eşlik edebilir mi?

Disleksi ile dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB) bazı vakalarda birlikte görülebilir. Her iki tablo da ayrı değerlendirilmeli; uygun destek planı bu birlikteliği göz önünde bulundurmalıdır.

Daha fazla soru için tüm SSS sayfasını ziyaret edin